Ирон адæмы уарзондæр бæрæгбæттæй иу у Ногбон. Куы мæйы дыууадæсæм, куы æртындæсæм, куы цыппæрдæсæм бонмæ æрцæуы. 
Ногбон баст у хурхæтæнимæ. Хистæртæ-иу хуымæтæджы не скуывтой: «Бон куыд даргъдæр кæны, афтæ адаргъдæр уæнт нæ цард, нæ амонд». Ногбоны-иу адæм дзырдтой: «Рæстæг ног цардырдæм акъул». Бон æрбацъæхтæ, уæд-иу алы хæдзар дæр йæ размæ арт скодтæ Фæсивæд арт скæнынмæ сæхи рагæй цæттæ кодтой. Уæдæ кæй арт стырдæр уыдзæн? Уæдæ кæй арт тынгдæр ныррухс кæндзæн? Хъæу-иу ныррухс, дæсгай æмæ дæсгай æртытæ арвы хъæбысмæ сæхи ивæзтой. Хистæрæй-кæстæрæй-иу арты алыварс сæмбырд сты, фæсивæд «сой-сой» хъæргæнгæ æртытыл зылдысты. Арт-иу сыгъд куы фæци, уæд-иу хистæртæй исчи загътæ ацы арт куыд басыгъд, афтæ басудзæнт нæ фыдбылызтæ дæр, афтæ фесæфæнт не знæгтæ. 
Ногбоны фынгмæ бинонтæ сæхи рагæй цæттæ кодтой. Фынг цас бæркадджындæр уа, уыйас хуыздæр, уыйас бæркадджындæр уыдзæн æнæхъæн аз дæр. Бæрæтбоны фынгыл сæйраг бынат ахста æртхурон – дынджыр дзаджджын гуыдын. Уымæй хъуамæ бинонтæй алчидæр бахордтаид, искæмæн дæттын дзы не ‘мбæлд. 
Изæры-иу бинонтæ Ногбоны фынгмæ æрæмбырд сты, æмæ-иу хистæр нæлгоймаг фæкуывта, фæарфæтæ кодта, бинонтæй-иу алкæй дæр бафæдзæхста Хуыцау æмæ йе сконд зæдтыл, аз-азы дæргъы амондджын куыд уой, æнæмаст, æнæфыдбылыз, зæрдæрухсæй куыд цæрой. 
Ногбоны сæрмагондæй æртыгай чъиритæ кодтой Сафайæн, Сæрызæдæн, Бынаты Хицауæн, къутутæн, фосæн. 
Бинонтæй хуыздæр къах, амондджындæр къах кæмæн уыд, уый-иу скъæтты фосыл æрзылд. 
Ногбон æхсæв хъæлдзæг бæрæгбон у. Фæсивæд-иу сæуæлæ, куыд ничи сæ базыдтаид, афтæ алы дарæс скодтой æмæ хæдзæрттыл зылдысты заргæйæ: «Хæдзаронтæ, хæдзаронтæ! Уæ лæг саг куыд амара, уæ ус тыр куыд ныййара, уæ басылы къух мæн куыд фæуа». 
Бинонтæ-иу Ногбон бирæ фæбадтысты, райсомæй-иу сæ раздæр æддæмæ чи ахызт, уый æрбацыд лыстытæ, хъæмп, кæнæ хоры нæмгуытимæ æмæ-иу сæ хæдзары къуымты бапырх кодта, уал æмæ уал хорзы хæдзарыл æрцæуæд, зæгъгæ. 
Ногбон æхсæв-иу сылгоймæгтæ хыссæйæ скодтой басылтæ: адæмы, фосы, сырдты хуызæттæ æмæ-иу сæ сфыхтой. Хæдзармæ арфæтæ кæнынмæ чи цыд, уыдонæн-иу дзы радтой. 
Цыкурайы фæрдыг кæмæ уыд, уыдон-иу æй Ногбон æхсæв систой æмæ йæм кастысты, сæхи йыл фæдзæхстой, табу йын кодтой.

Ногбон – один из любимых осетинами праздников – приходится на 12-14 января. 
Ногбон связан с солнцестоянием, – не зря наши предки молились: «Да удлинится наша жизнь так же, как удлиняется день». 
На рассвете каждая семья разжигала перед домом костер. Каждому хотелось, чтобы его костер был больше, ярче горел, и поэтому село ярко освещалось, языки пламени тянулись к небу. Люди собирались вокруг костров, молодежь с песней «Сой-сой» обходила костры. Глядя, как догорает огонь, высказывали пожелание, чтобы несчастья и козни врагов сгорели вместе с ним. 
К новогоднему столу начинали готовиться заранее. Считалось, что чем обильнее стол, тем богаче будет наступающий год. Почетное место на столе занимал артхурон – большой пирог, олицетворяющий солнце. Этого пирога должны были отведать все домочадцы, угощать им посторонних не полагалось. 
За новогодним столом глава семьи произносил молитву, поручая каждого члена семьи Богу и созданным Им дзуарам (см. Дзуар), просил, чтобы они были счастливы на протяжении всего года. 
На Новый год пекли пироги в честь Сафа, Сæрызæд, Бынаты хицау, покровителя закромов и скота. 
Наиболее удачливый из семьи обходил хлева. 
Новый год – веселый праздник. Ряженая молодежь с песней «Пусть ваш мужчина оленя убьет, жена сына родит, а рука вашего басыла мне достанется» обходила дома, устраивая веселые представления. 
Сидели долго. Утром первый гость, переступивший порог дома, рассыпал по полу горсть зерен кукурузы, пшеницы, охапку соломы с пожеланием этому очагу стольких же удач, сколько зерен на полу. 
На Новый год женщины пекли басылта и одаривали ими гостей. 
Обладатели цыкурайы фардыг – бусины желанийдоставали свое сокровище и просили у него благополучия и защиты.